PDF(فقط براي متون انگليسي) پست الكترونيكي

 


 

تعریف تاجر و اعمال تجاری در قانون جدید تجارت

مدیر عامل و قائم مقام مدیر عامل در قانون تجارت مصوب1391

لزوم تصویب مقررات خاص برای صنعت لبنیات

سهام ممتاز چیست ؟

قرارداد بهره برداری از علامت تجاری یا فرانشیز

لزوم توجه به قانون کار

حق سرقفلی و حق کسب و پیشه و تجارت

  Incoterms       اینکوترمز 

رابطه فیمابین ورشکستگی شرکت و شرکاء

علامت تجاری چیست ؟

لزوم اجرای کامل اصل 44 قانون اساسی

جایگاه محیط زیست در قانون پنج ساله پنجم توسعه جمهوری

 جایگاه صنعت کشاورزی در قانون پنج ساله توسعه

قرارداد پیمان 

الزامات در تنظیم قراردادها

 BOTلزوم آشنایی با قراردادهای

دلالی در قانون تجارت
انواع شرکتهای تجاری
مالکیت معنوی
نقش بازرسان در شرکت های تجاری
نقش داوری در قراردادهای تجاری

ضرورت آشنایی با قانون تجارت الکترونیک

اثر ورشکستگی بر خانواده تجار و تمهیدات قانون تجارت 

تخلفات نعیین شده در قانون تعزیرات حکومتی

نگاهی به قانون تعزیرات حکومتی

 بررسی قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی در ایران

اسناد تجاری  : چک - برات - سفته



تهیه و تنظیم
 

سید مجید روحانی
فاطمه اژدری
 
وکلای پایه یک دادگستری

 
 

     

اسناد تجاری

 


 

برات  ، سفته ( فته طلب ) و چک سه نوع عمده از اسناد تجاری هستند که به آنها اسناد براتی نیز گفته می شود . اسناد تجاری در معنای خاص به اسنادی اطلاق می شود که قابل نقل و انتقال بوده و به جای پول وسیله پرداخت قرار می گیرد و دارای امتیازات خاص قانونی هستند . صرف صدور سند ، پرداخت دین محسوب نمی شود . تسلیم سند تجاری به طلبکار به خودی خود پرداخت دین نیست . از آنجایی که طلبکار در پذیرش اسناد تجاری هیچگونه الزام و اجباری ندارد اما با توجه به شرایط خاص تجاری امروز و رواج اینگونه اسناد از جمله چک در جامعه چنان جایگاهی پیدا نموده که در دید عرف تسلیم آن در حکم پرداخت دانسته می شود در حال که تا زمانی اسناد تجاری تبدیل به وجه نقد نشود ، نمی توان گفت که پرداخت واقعاً صورت گرفته است .

از طرفی هر یک از اسناد مذکور برای تبدیل به وجه نقد شدن یک سری شراط خاص باید رعایت شود تا برای دارنده قابل پرداخت باشد . لذا دانستن و عمل به موقع از طرف دارنده این اسناد باعث حفظ حقوقی و قانونی می شود .

از آنجایی که چک از جمله اسنادی است که در جامعه بسیار مورد استفاده می باشد ، نویسندگان این مقاله پرداختن به مبحث چک و شرایط خاص آن را در این مجموعه در الویت قرار داده اند .

ماده 310 قانون تجارت ، چک را اینگونه تعریف نموده است که چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که نزد محال علیه دارد کلاً یا بعضاً مسترد یا به دیگری واگذار می نماید .
 


 

صادرکننده چک چه شرایطی را باید رعایت کند ؟
 


 

صادر کننده چک باید در زمان تسلیم چک حتماً نزد بانک محال علیه وجه یا اعتبار داشته باشد و جهت دریافت وجه به بانک محال علیه مراجعه نماید . این عمل را نوعی اعطای وکالت در درج تاریخ در چک می باشد . برابر قانون تجارت از تاریخ صدور چک دارنده موظف است 15 روز به بانک محال علیه مراجعه نموده و اقدام قانونی به جهت وصول یا صدور گواهی عدم امکان تأدیه را خواستار باشند . البته اگر چک در همان مکانی که صادر شده باشد باید تأدیه شود رعایت 15 روز الزامی است و اگر از نقطه دیگر ایران صادر شده باشد باید ظرف مدت 45 روز از تاریخ صدور، حکم مطالبه از طریق بانک انجام شود . رعایت ماده 315 قانون تجارت برای حفظ حقوق دارنده است ، چرا که در صورت عدم رعایت مدت 15 و 48 روز از تاریخ صدور دیگر دعوی بر علیه ظهرنویس قابل استماع نخواهد بود و مزیت دیگر در صورت رعایت مواعد مذکور صدور تأمین خواسته به جهت توقیف اموال بدهکار دیگر نیاز به پرداخت خسارت احتمالی به استناد ماده 108 قانون آئین دادرسی مدنی نمی باشد . مراجعه کننده به بانک برای دریافت وجه چک بدواً باید ظهر چک را امضاء نماید . به عبارتی به زبان تجار پشت نویسی نماید که با هدف مشخص شدن دریافت کننده وجه چک است .

ماده 11 قانون چک بیان می دارد که منظور از دارنده چک شخصی است که برای اولین با رچک را به بانک ارائه داده است . حال اگر چک به هر دلیلی قابل وصول نباشد از ناحیه بانک گواهی عدم تأدیه بنام شخص مراجعه کننده به بانک صادر می نماید . پس از صدور این گواهی دیگر چک غیر قابل انتقال می شود و اگر انتقال انجام بگیرد با حدوث شرایط طرح دعوی کیفری انتقال گیرنده حق طرح شکایت کیفری را برای همیشه از دست می دهد . مگر اینکه انتقال بنحو قهری باشد . از آنجایی که تجار محترم و شرکتهای بزرگ وصول چک رااز طریق افراد مورد وثوق خود وصول می نمایند لذا قانون این امر را هم در نظر گرفته است . از وظایف دیگر صادر کنندگان چک این است که چک را به درستی تنظیم نمایند . روی ورقۀ چک نباید خط خوردگی ایجاد شود و در صورت ایجاد خط خوردگی صادر کننده باید حتماً توضیحات کافی بیان و در نهایت امضاء گردد . این توضیحات معمولاً در ظهر چک خواهد بود .

وفق ماده 311 قانون تجارت پرداخت وجه نباید وعده داشته باشد . علت چنین شرطی این است که قانونگذار چک را وسیله پرداخت به روز و سریع می داند و هدف از ابداع سندی بنام چک هم سهولت در پرداخت و حمل بوده است . اما در عرف جامعه استفاده هایی چون تضمین کسب اعتبار و پرداخت دراز مدت باعث شده تا فلسفه ابداع چک محجور بماند .
 


 

آنچه که دریافت کننده چک باید بداند؟


 

دریافت کننده باید مواردی را در اخذ چک توجه نماید . از جمله تاریخ صدور ، محل صدور ، محل پرداخت ، تاریخ پرداخت و همچنین مهمترین مسئله ای که باید مورد توجه قرار گیرد رقمی است که در چک درج می گردد . این رقم باید از جهت عدد و حروف یکی باشد و در صورت مغایرت بانک رقم کمتر را مدنظر قرار می دهند . صدور چک ممکن است در وجه شخص معین یا در وجه حامل یا حواله کرد باشد و با صرف امضاء در ظهر چک به دیگری منتقل می شود . توصیه حقوقی که به تجار محترم از جهت حقوق مالی می شود این است که در صورتی چک در وجه حامل را دریافت می کنند که صادر کننده شخص ثالث است منقل کننده را ملزم به امضاء در ظهر چک نمایند به این وسیله انتقال دهنده مشخص است و در صورتی که صاحب حساب پرداخت چک را در موعد انجام ندهد با مراجعه به منتقل کننده چک امکان پاسخگویی و وصول طلب آنها وجود دارد . در مواردی پیش می آید که چک بدون تاریخ وصول وجه صادر می شود و این اختیار به دارنده چک داده می شود تا در موعد مورد توافق طرفیت تاریخ نوشته به استناد ماده 247 قانون تجارت که ظهر نویس به وکالت در وصول را با ذکر اعطای وکالت برای دریافت چک را پذیرفته است و این نحوه از ظهر نویسی حاکی از نقل و انتقال ندارد . البته منوط به ذکر اعطای وکالت در ظهر نویس می باشد .

البته روش دیگر برای اینکه دارند چک نخواهد مستقیماً به بانک محال علیه مراجعه نماید این است که در شعبه ای که دارنده چک دارای حساب می باشد با اعطای وکالت به بانک به جهت وصول وجه چک اقدام نماید تا در صورت عدم تأدیه وجه چک گواهی نامه عدم موجودی صادر شود.


 

احتیاطات لازم در صدور چک


 

توصیه های مهمی که نگارندگان این مقاله به تجار محترم به جهت رعایت امنیت شغلی و حفظ منافع مالی می نمایند عبارتست از :

1 – در هنگام صدور چک حتماً در نحوه نگارش دقت فراوان شود . هرگاه صادر کننده چک از شما که دریافت کننده چک هستید خواستار بود که چک را شما تنظیم نمایید حتماً خوددای شود

2 – به کلیه شرایط اختیاری و اجباری چک توجه کامل گردد .

 


 

      هرگونه برداشت و استناد از این مقاله به اجازه کتبی از نویسندگان این مقاله و انجمن صنایع لبنی ایران می باشد.

   

 
طراحی سایت و بهینه سازی سایت